[Allegro.pl - największe aukcje online, emocje i super oferty!]
..... Menu .....
» Aktualności
» Unia Europejska
» Historia Unii
» Instytucje UE
» Negocjacje Polski
» Waluta Euro
» Traktat Akcesyjny
» Kraje członkowskie
» Kraje stowarzyszone
» Programy UE
» Unia w liczbach
.... Na luzie ....
» Forum
» Księga gości
» Formularz
..... Inne .....
» Kontakt
» Pomoc
» O autorze
» Współpraca
.... Sonda ....
Czy chcesz, aby w Polsce wprowadzono walutę Euro?
Tak
Nie
Nie mam zdania
 
 ESTONIA

    Estonia, Republika Estońska, Eesti Vabariik, państwo w północno-wschodniej części kontynentu europejskiego, na wschodnich wybrzeżach Morza Bałtyckiego, nad Zatoką Botnicką i Ryską. W skład państwa wchodzi znaczna liczba wysp na Morzu Bałtyckim. Obszar 45 100 km2. Graniczy na wschodzie z Rosją, na południu z Łotwą, na północy, poprzez Zatokę Botnicką, z Finlandią. Stolica Tallin, 500 tys. mieszkańców (1991). Większe miasta (dane z 1991 w tys.): Dorpat 115, Narwa 82, Kohtla-Jarve 77, Parnawa 54. Językiem urzędowym jest estoński, rosyjski powszechnie znany.Waluta narodowa, korona estońska dzieli się na 100 senti.


Ludność:
1,589 mln mieszkańców (1991), średnia gęstość zaludnienia 35 osób/km2. W 1991 w miastach zamieszkiwało 72% ludności.

Społeczeństwo kraju jest zróżnicowane narodowościowo. Dwie najliczniejsze grupy tworzą Estończycy (61,5%) i Rosjanie (30,4%). Mniejszości narodowe Ukraińców (3,1%) i Białorusinów (3,1%) stanowią liczące się grupy. Ponadto kraj zamieszkują Finowie (1,4%) i w mniejszej liczbie przedstawiciele kilku innych narodowości.

Religia luterańska jest wyznaniem dominującym, drugą pod względem liczebności grupę stanowią wyznawcy prawosławia. Niewielka część społeczeństwa wyznaje inne religie, m.in. baptyzm. Zjawisko analfabetyzmu praktycznie nie istnieje. Przeciętna długość życia mężczyzn 66, kobiet 75 lat.


Warunki naturalne:
Poza kontynentalną częścią w skład kraju wchodzi 1520 wysp, w większości nie zamieszkałych. Ich łączna powierzchnia - 4133 km2, stanowi ok. 10% terytorium kraju. Największe z nich to Saaremaa (2673 km2), Hiiumaa (989 km2), Muhu (200 km2), Vormsi (92,9 km2).

Większa część powierzchni kraju nizinna, krajobraz ukształtowany w okresie ostatniego zlodowacenia. Najwyższe wzniesienia morenowych wzgórz Haanja dochodzą do 318 m n.p.m. - góra Muanamagi.

Dobrze rozwiniętą sieć rzeczną tworzą liczne, na ogół krótkie rzeki uchodzące do Morza Bałtyckiego (Pärnu, Teenuse, Jägala) i jezior śródlądowych (Emajőgi) oraz jeziora z największymi Pejpus i Vőrtsjärv.

Klimat umiarkowany, o wpływach kontynentalnych łagodzonych sąsiedztwem Morza Bałtyckiego. Średnie temperatury lipca: od 16 do 18° C, stycznia od -7 do - 3° C, roczna suma opadów: 570 mm.


Historia:
Pierwsze wzmianki o ugrofińskich plemionach Estów pochodzą z I w. n.e. od rzymskiego historyka Tacyta. W późniejszych latach rozwojowi tych ziem sprzyjało korzystne położenie na ważnym szlaku handlowym łączącym kraje skandynawskie i Ruś. W X i XI w. obszar dzisiejszej Estonii znajdował się pod wpływem Rusi, w XIII w. opanowany przez Duńczyków i Niemców, którzy osiedlili tu Zakon Kawalerów Mieczowych.

W 1654 obszar całej Estonii dostał się pod władzę Szwedów, następnie wskutek wojny północnej 1700-1721 Rosji. Po rewolucji październikowej Estonia na krótki okres uzyskała niepodległość. W 1918 opanowana przez Niemcy, w tym samym jeszcze roku zajęta przez ZSRR. W 1919 z pomocą wojsk brytyjskich i fińskich obalono władzę radziecką.

Zgodnie z postanowieniami tajnego protokołu radziecko-hitlerowskiego traktatu o nieagresji (pakt Ribbentrop-Mołotow) Estonia znalazła się w radzieckiej strefie wpływów. W 1940 anektowana przez ZSRR. Po wybuchu konfliktu radziecko-niemieckiego kontrolę nad tym obszarem na trzy lata przejęli Niemcy, włączając Estonię do prowincji Ostland obejmującej ponadto Łotwę, Litwę i Białoruś.

W sierpniu 1944 wojska radzieckie ponownie zajęły Estonię włączając ją do ZSRR jako piętnastą republikę. Niepodległość odzyskała w 1991. Estonię przyjęto w poczet członków ONZ i innych organizacji międzynarodowych.


Ustrój polityczny:
Republika, funkcje głowy państwa sprawuje prezydent. Władza ustawodawcza w rękach jednoizbowego parlamentu, Zgromadzenia Państwowego (Rigikog) liczącego 101 deputowanych. Władzę wykonawczą sprawuje rząd.


Gospodarka:
Estonia posiada bogate złoża łupków bitumicznych, które są eksploatowane i wykorzystywane przez przemysł energetyczny. Pewne znaczenie jako źródła energii posiadają także pokłady torfu, wykorzystywane ponadto w przemyśle materiałów budowlanych. Odziedziczony po okresie przynależności do ZSRR sposób eksploatacji tych bogactw powoduje jednak poważne szkody w środowisku naturalnym kraju. W Estonii występują ponadto bogate złoża fosforytów.

Najlepiej rozwiniętym sektorem gospodarki jest przemysł wydobywczy oraz maszynowy, elektroniczny i elektrotechniczny. Jednym z głównych estońskich produktów eksportowych są silniki elektryczne i wyroby przemysłu elektronicznego. Dobrze rozwinął się przemysł drzewny, produkcja mebli oraz przemysł odzieżowy i przetwórstwa spożywczego.

Warunki naturalne sprzyjają rozwojowi rybołówstwa, większą część połowów przeznacza się na eksport. W rolnictwie dominuje produkcja zwierzęca a mleko i mięso są jednym z najważniejszych towarów eksportowych kraju. Ważne miejsce w areale upraw roślinnych zajmują ziemniaki. Ponadto uprawia się zboża, buraki cukrowe, rośliny oleiste.

W okresie przynależności do Związku Radzieckiego, mimo nacjonalizacji przemysłu i przymusowej kolektywizacji rolnictwa, Estonia zdołała utrzymać swój względnie wysoki poziom cywilizacyjny oraz osiągnąć pewien rozwój gospodarczy.

Handel
Zadaniem najbliższych lat stanie się przebudowa gospodarki i dostosowanie jej do działania w warunkach gospodarki rynkowej. Procesy dostosowawcze są już dostrzegalne. Jeszcze w 1991 głównymi partnerami wymiany handlowej była Rosja i kraje byłego ZSRR, które skupiały ok. 90% całości handlu zagranicznego Estonii.

Obecnie najpoważniejszym partnerem handlowym kraju, zarówno w eksporcie, jak i imporcie jest Finlandia, drugie miejsce zajmuje Rosja, kolejne: Szwecja, Niemcy i inne kraje zachodnie. Struktura zatrudnienia: rolnictwo 13%, przemysł 43%, usługi i handel 38%. Inflacja w 1992 wyniosła 1076%.

                    Copyright by Artur Froncek 2003 - 2004. All rights reserved.